امروزه با وجود امکانات بسیار زیادی که در اختیار تکتک ما قرار گرفته و البته رشد غیر قابل تصور هوش مصنوعی، کار کردن برای خود یا خود اشتغالی (Self-Employment) یک آپشن خیالی و دور از ذهن نیست. کار کردن برای خود مزایای زیادی دارد که جذابترین آن آزادی در زمان و عمل است. با این حال اگر قصد دارید کسبوکار خودتان را راهاندازی کنید یا شغل دوم خانگی پردرآمد برای خود داشته باشید، باید قبل از هر چیز همه جوانب را خوب بسنجید و به طور اصولی عمل کنید. در این مطلب اصول و راهنمایی لازم برای خود اشتغالی فراهم شده است. با ما همراه باشید تا هر آنچه درباره این مبحث لازم است بدانید را با شما در میان بگذاریم.
چگونه خود اشتغالی شویم؟
برای اینکه خود اشتغال شویم، ابتدا لازم است بدانیم اصلا به چه معناست. به بیان ساده، خود اشتغالی به معنای کسب درآمد از طریق کسبوکار خود یا کار به شکل فریلنسری است. با توجه به این تعریف، میتواند شکلهای متنوعی داشته باشد:
از راهاندازی یک سایت تجارت الکترونیک و تولید محتوا گرفته تا فعالیت بهعنوان مربی تناسب اندام و آموزش آنلاین و حضوری. مهمترین مزیت خود اشتغالی این است که رئیس خودتان هستید و هر زمان که صلاح بدانید کار خواهید کرد.
اما چطور میتوان خود اشتغال شد؟
متخصصان 6 مرحله را برای خود اشتغالی پیشنهاد کردهاند که در ادامه به طور مختصر آنها را توضیح خواهیم داد:
1- حیطه کسبوکار خود را مشخص کنید
اگر به دنبال خود اشتغالی هستید، ابتدا باید مهارتها، تخصصها و علایق خود را بررسی کنید. لحظهای وقت بگذارید و از خودتان بپرسید:
چه چیزی شما را از رختخواب بیرون میکشد؟ چه استعدادها، آموزشها و تجربیاتی دارید؟ نقاط ضعف شما چیست؟ چه صنایع یا موضوعاتی شما را مجذوب خود میکنند؟
این موارد که مشخص شد، به این فکر کنید که چه مشکلاتی را میتوانید حل کنید، چه شکافهایی را در بازار میتوانید پر کنید یا چه خدمات موجودی را میتوانید بهبود بخشید. در نهایت با بررسی این موارد، حیطهای که قصد دارید در آن خود اشتغال شوید مشخص خواهد شد.
2- کار تحقیقات را شروع کنید.
در مرحله بعد، بررسی کنید که آیا ایده شما عملی است یا نه. ابتدا با کسانی که ایده مشابه کسبوکار شما را عملی کردهاند صحبت کرده و راهنمایی لازم را بگیرید. سپس رقبای خود را شناسایی کنید و ببینید که چگونه کسبوکار خود را راهاندازی و اداره میکنند. در نهایت در مورد مدلهای موفق کسبوکار خود در اقصینقاط دنیا مطالعه کنید.
3- بیزینس پلن یا طرح کسبوکار خود را تدوین کنید.
بیزینس پلن میتواند به شما کمک کند که کل ایده را امکانسنجی کنید. یعنی مشخص کنید که چه مقدار بودجه نیاز دارید، چه مهارتها و تخصصهایی برای وارد فاز عملیشدن نیاز است و در نهایت آیا بازدهی دارد یا خیر. برای نوشتن بیزینس پلن مراحل زیر را پشت سر بگذارید:
- خلاصه اجرایی: شامل یک صفحه مرور کلی ایده کسبوکار و اهداف آن.
- محصولات یا خدمات ارائه شده: شرح مفصلی از محصولات یا خدمات خود ارائه دهید و ویژگیها و مزایای کلیدی آن را لیست کنید.
- تحلیل بازار: درباره رقبای کسبوکارتان در صنعت مدنظر تحلیلی کلی ارائه داده (نقاط قوت و ضعف) و اندازه بازار و پتانسیل رشد طرح خود را مشخص کنید.
- طرح بازاریابی: یک نمای کلی از کانالهای بازاریابی که برای تبلیغ کسبوکار خود استفاده خواهید کرد و معیارهایی که برای سنجش موفقیت آنها مدنظر دارید را ارائه کنید.
- طرح لجستیک: شرحی از فرایند تولید و استراتژی توزیع ارائه دهید.
- طرح مالی: جزئیات هزینهای که برای شروع کسبوکار نیاز دارید تعیین کرده و درآمد مدنظرتان را مشخص کنید.
- تیم مدیریت: اگر کسبوکار شما به کارمند و همکار نیاز دارد، در این بخش اعضای کلیدی تیم و نقشهای آنها را مشخص کنید.
4- شرکت ثبت کنید
اگر قرار است کسبوکار شما به یک شرکت تبدیل شود، بلافاصله بعد از مشخص شدن بیزینس پلن، آن را بهصورت قانونی ثبت کنید. این کار باعث میشود بتوانید ادعای مالکیت ایده را نگه دارید و نگران دزدیده شدن آن نباشید.
5- جمعآوری بودجه و تأمین مالی
بسته به اینکه نوع خود اشتغالی مدنظرتان چه باشد، باید بودجه مورد نیاز آن را تامین کنید. برای مثال اگر فریلنسر هستید، میتوانید با هزینهای اندک کار خود را شروع کنید. از سویی کسبوکارهایی که قرار است به شرکت ختم شوند، نیازمند تأمین مالی بیشتر و پایدار هستند.
6- کسبوکار خود را معرفی کنید
در نهایت بعد از تعیین نوع خود اشتغالی، باید آن را در پلتفرمهای مختلف تبلیغ کنید. اگر فریلنسر هستید، نمونه کار یا رزومه خود را در شبکههای اجتماعی قرار دهید. اگر هم کسبوکار شرکتی راهاندازی کردهاید، لازم است یک سایت مرکزی داشته باشد تا بتوانید محصولات و خدمات خود را در آن قرار دهید و معرفی کنید.
معرفی بهترین ایدههای خود اشتغالی
- محصولات دیجیتال و گرافیکی بسازید و بفروشید.
- بهعنوان فریلنسر یا مشاور خدمات/ آموزش کار کنید.
- یک کسبوکار تجارت الکترونیک راهاندازی کنید.
- یک اپلیکیشن کاربردی بسازید.
- یک وبلاگ آموزشی یا فروشگاه آنلاین راهاندازی کنید.
- خدمات ترجمه و ویرایش متون ارائه دهید.
- یک تهیه غذای خانگی راهاندازی کنید.
- برای سایتهای مختلف نویسندگی کنید.
- همکاری در فروش یا افیلیت مارکتینگ انجام دهید.
- بهصورت آنلاین یا خصوصی تدریس کنید.
- در بازارهای مختلف مثل طلا، دلار یا بورس ترید کنید.
- به یک متخصص سئو تبدیل شوید.
- پیج اینستاگرام کسبوکارهای مختلف را مدیریت کنید (ادمینی اینستاگرام).
- در یوتیوب یا اینستاگرام فعالیت کرده و بلاگر شوید.
- برای دیگر کسبوکارها سایت طراحی کنید.
نظر ماکان آریا پارسا درباره کارآفرینی
در ویدئوی زیر نظر ماکان آریا پارسا درباره کارآفرینی را میبینیم:
مزایا و معایب خود اشتغالی چیست؟
خود اشتغالی مزایای بسیار زیادی دارد و همین باعث شده که برای اکثر افراد جذاب به نظر برسد. مهمترین این مزایا شامل موارد زیر میشود:
انعطافپذیری: داشتن کسبوکار خود یا کار کردن بهصورت فریلنسر باعث میشود انعطاف بیشتری در زمان و چگونگی انجام کار به دست آورید. مثلاً قرار نیست هر روز 8 صبح بیدار شوید و تا 2 ظهر سرکار باشید.
رضایت شخصی: برای بسیاری از افراد، راهاندازی کسبوکار خود میتواند باعث افزایش رضایت آنها از زندگی شود. علت آن هم این است که انجام کاری که آن را دوست دارید، در آن تخصص دارید و مدیریت آن دست خودتان است، رضایت بیشتری به همراه دارد.
پتانسیل درآمد بالا: خود اشتغالی هیچ محدودیتی در میزان درآمد ندارد. بسته به اینکه ایده شما چیست و چقدر برای آن وقت میگذارید، درآمدتان میتواند بهصورت نامحدود رشد کند.
از سویی خود اشتغالی معایبی نیز دارد که به طور خلاصه شامل مواردی مثل:
- عدم قطعیت، مسئولیتپذیری زیاد و عدم تأمین مالی کافی میشود.
- وقتی شخصی کسبوکار خود را آغاز میکند، بهخوبی میداند که هیچ تضمینی برای موفقیت و میزان درآمد آن وجود ندارد.
- هر اتفاقی ممکن است مانع به نتیجه رسیدن کسبوکار یا خود اشتغالی شود.
- ممکن است ماهها یا سالها طول بکشد تا مشتری پیدا کنید و به سود برسید.
- همچنین عوامل خارجی، مانند رکود اقتصادی، بلایای طبیعی و رقابت، نیز میتوانند بر موفقیت کسبوکار شما تأثیر بگذارند.
سخن پایانی
در این مطلب خود اشتغالی و چگونگی انجام آن را توضیح دادیم. گفتیم که برای راهاندازی یک کسبوکار چه مراحلی باید پشت سر گذاشته شود، بهترین ایدهها برای خود اشتغالی کدام است و در کل مزایا و معایب آن چیست. در پایان امیدواریم مطالب گفته شده برای شما مفید بوده و بتوانید کسبوکار مناسب خود را پیدا کنید.
سؤالات متداول
1- مزایا و معایب خود اشتغالی چیست؟
مزایای خود اشتغالی شامل انعطافپذیری، رضایت شخصی و پتانسیل کسب درآمد بالا میشود. در حالیکه معایب آن عدم قطعیت، مسئولیتپذیری زیاد و عدم تأمین مالی کافی است.
2- ایده خود اشتغالی مناسب ایران چیست؟
پنج مورد از مناسبترین ایدههای خود اشتغالی در ایران شامل مواردی مثل تولید و فروش محصولات دیجیتال و گرافیکی، ارائه مشاوره خدمات/ آموزش، راهاندازی کسبوکار تجارت الکترونیک، طراحی یک اپلیکیشن کاربردی و طراحی یک وبلاگ آموزشی یا فروشگاه آنلاین.
3- برای طراحی یک بیزینس پلن چه مراحلی باید طی شود؟
برای طراحی یک بیزینس پلن لازم است 7 مرحله تهیه خلاصه اجرایی، تعیین محصولات یا خدمات ارائه شده، تحلیل بازار، ارائه طرح بازاریابی، ارائه طرح لجستیک، ارائه طرح مالی و مشخص کردن تیم مدیریت پشت سر گذاشته شود.